Dr. Sulejman Ugljanin, predsjednik Stranke, Nezavisnoj informativnoj reviji "Slobodna Bosna"

SLOBODNA BOSNA
Nezavisna informativna revija
Sarajevo, 07.08.2008. godine


Intervjuu Dr Sulejmana Ugljanina, predsjednika SDA Sandžaka i aktuelnog ministra u Vladi Republike Srbije Slobodnoj Bosni

Razgovarala: Mihra Dedić


Doktor Sulejman Ugljanin, predsjednik SDA Sandžaka, nosilac Bošnjačke liste za evropski Sandžak i ministar u Vladi Srbije, nekadašnji bliski saradnik Alije Izetbegovića, u ekskluzivnom razgovoru sa novinarkom Slobodne Bosne govori o podjelama u Sandžaku, sukobima unutar Islamske zajednice, (ne)saradnji sa Rasimom Ljajićem, koalicijama u Sandžaku i Srbiji, odnosima sa bošnjačkim liderima u Sarajevu.

SB: Gospodine Ugljanin, u poslednjih nekoliko mjeseci iz Sandžaka uglavnom stižu vijesti o incidentima među vjernicima. Sandžak se podjelio na dva korpusa i po političkom i po vjerskom pitanju. Zbog čega je, po Vašem mišljenju, došlo do tako dubokih podjela među Bošnjacima u Sandžaku?

Dr Sulejman Ugljanin: Islamska zajednica Srbije ima dugu tradiciju od 140 godina, datira još od vremena Kneževine Srbije i nikada nije bila rascjepkana. Mi insistramo na autonomiji Islamske zajednice Srbije i ova država dužna je da poštuje kontinuitet tog jedinstva. Mi od Vlade Srbije očekujemo da ozakoni jedinstvenu Islamsku zajednicu i pomogne da se unutar nje provodi ustav i statut Islamske zajednice, a rješavanje problema u Islamskoj zajednici je u nadležnosti tužilaštva, sudstva i policije jer ovdje postoji jedna grupa naoružanih siledžija koja koristi oružje, svi znamo ko su oni, kao i to da su javno pedesetak puta koristili oružje kao sredstvo za nametanje svoje volje, a nisu za to sankcionisani. Takve ljude mi ne smatramo vjernicima. Istina da ovdje postoji jedna grupa umišljenih i narcisoidnih podstrekača koje neko finansira u okviru svjetske antimuslimanske kampanje. Njih treba izvesti pred lice pravde.

SB: Predpostavljam da mislite da je ta grupa bliska muftiji Muameru Zukorliću, s obzirom da Vi podržavate reisu-l-ulemu Adema ef. Zilkića?

Dr Sulejman Ugljanin: Ne bih ih imenovao, ali ovdje se tačno zna ko provodi oružano nasilje i ko god ta čini on je blizak kriminalu, a ne jednoj ili drugoj strani. Ne može se vjera širiti oružjem. U islamu je strogo zabranjena upotreba oružja u širenju vjere, prema tome riječ je o kriminalcima koje država hitno treba da stavi iza rešetaka. Ja podržavam opciju jedinstvene Islamske zajednice i ne prihvatam njenu podjelu po ličnostima, niti po bilo kakvoj drugoj osnovi.

SB: Politički sukobi između Vas i Rasima Ljajića, lidera SDP, takođe su doveli do dubokih podjela Bošnjaka u Sandžaku. Koji je ključni razlog zbog kojeg ste se razmimioišli i šta Vi lično zamjerate Rasimu Ljajiću?

Dr Sulejman Ugljanin: Nikada među nama nije bilo sukoba. Problemi su nastali kao posljedice naše nesaradnje, mi ne sarađujemo već godinama. Jedino što mu zamjeram za ovih 18. godina, koliko ga poznajem, jeste to što je 2004. godine sa srpskim radikalima formirao skupštinsku većinu u Novom Pazaru i što je isto uradio prije mjesec dana. Naime „Lista za evropski Novi Pazar – Boris Tadić, Rasim Ljajić“ napravila je koaliciju u Novom Pazaru sa radikalima i još nekoliko srpskih stranaka. Predsjednik Skupštine Grada Novog Pazara je čovjek koje je predsjednik Srpske radikalne stranke u Novom Pazaru. Ta koalicija je legalna i zasnovana na izbornim rezultatima, ali je neprincipijelna. Mi smo čitav juni vodili pregovore sa Ljajićevom SDP i nudili da u Novom Pazaru zajedno formiramo vlast i podjelimo odgovornost za razvoj Novog Pazara, stim da obije strane srpskoj listi ustupe po 15 posto udjela u vlasti. Nudili smo da formiramo koaliciju bošnjačkog jedinstva, time bismo postigli nacionalno pomirenje, izbrisane bi bile velike podjele među Bošnjacima. Vodili smo duge pregovore oko toga u Beogradu kojima su posredovali predstavnici međunarodne zajednice, međutim predstavnici Ljajićeve SDP nisu prihvatili naše prijedloge. Boris Tadić i Rasim Ljajić su napravili koaliciju sa radikalima koja je legalna, ali neprincipijelna; zato nema nikakve logike da Boris Tadić izjavljuje da koalicija na državnom nivou mora da odražava koalicije na opštinskom nivou. U Beogradu se vodi prava borba da se taj princip ispoštuje, ali kada je Novi Pazar u pitanju, ta praksa nije provedena. Mi Bošnjačka lista, presudno smo uticali da se formira proevropska Vlada i demokratska parlamentarna većina u Skupštini Republike Srbije. No, istog dana Boris Tadić i Rasim Ljajić su u Novom Pazaru formirali koaliciju sa Srpskom radikalnom strankom.

SB: Stiče se dojam da je saradnja između Vas i ministra Ljajića gotovo nemoguža?

Dr Sulejman Ugljanin: Mi nemamo pravo sada da ne sarađujemo jer smo članovi vladajuće koalicije. Radićemo kao tim i to je nužno. Idemo ka istom cilju i logično je da budemo u istom autobusu u kom svako ima svoje mejsto.

SB: Vi ste za vrijem vladavine Slobodana Miloševića proveli nekoliko godina u egzilu u Turskoj. Pod kojim uslovima ste se vratili i na osnovu čega ste dobili garancije da nećete biti uhapšeni?

Dr Sulejman Ugljanin: Nisam imao nikakve garancije da neću biti uhapšen.
Poternica protiv mene je raspisana kada sam bio u Ženevi na konferenciji, u septembru 1993. godine. Kada sam saznao za nju, nisam se vraćao u zemlju. Taj cirkus sa poternicom je trajao nekoliko godina, međutim, kada su raspisani novembarski izbori u Srbiji 1996. godine, iskoristio sam priliku da se u tom predizbornom vakumu legalno vratim u zemlju. Odluku o mom povratku donjelo je Bošnjačko nacionalno Vijeće Sandžaka. Oni su zvanično obavjestili OEBS, Savjet Evrope i sve druge relevantne međunarodne institucije i organizacije o datumu mog povratka, relaciji i broju leta i vremenu polaska aviona iz Ciriha i slijetanja u Beograd. Od 1996. do 2001. imao sam nekoliko organizovanih političkih suđenja na koja sam se redovno odazivao i na kojima sam oborio sve njihove klevete za koje su me optuživali. Bio sam optužen za ugrožavanje teritorijalnog integriteta i suvereniteta zemlje. Tek 2001. godine pismeno sam obaviješten da je optužnica proti mene stavljena van snage.

SB: Kakav je, prema Vašem mišljenje, položaj Bošnjaka u Srbiji?

Dr Sulejman Ugljanin: Bošnjaci su u ovoj zemlji dobili pravo da imaju Bošnjačko nacionalno Vijeće kao svoje najvieše predstavničko tijelo i to na osnovu zakona koje donešen u februaru 2002. godine. Mi smo Vijeće osnovali 1991. godine i čitav svijet ga je priznavao, osim Srbije, koja ga je priznala tek prije šest godina. Tokom našeg učešća u Koštuničinoj vladi uspjeli smo da u Skupštini Srbije nametnemo donošenje zakona po kojem su manjine dobile pravo da imaju svoju izbornu listu. Mi smo na osnovu tog zakona, na izborima održanim 11. maja ove godine, uspjeli da izaberemo legitimne predstavnike Bošnjaka u Skupštini Srbije. Dobili smo dva poslanika i legitimnog bošnjačkog predstavnika za ministra u vladi Srbije. To je dobra osnov da Bošnjaci počnu ostvarivati svoja nacionalna i sva druga prava. Činjenica je da je poslednjih pet godina postojao pozitivan trend vezan za obrazovanje, obrazovanje na bosanskom, nacionalne simbole, nacionalne praznike i uvođenje vjeronauke u škole. Smatram da položaj Bošnjaka u Bosni i Hercegovini nije ništa bolji nego naš u Srbiji.

SB: U pretprošlom sazivu vlade Srbije Vi ste podržali Vojislava Koštunicu koje je zahvaljujući Vašim glasovima imao skupštinsku većinu. Kako ste „materijalizovali“ Vašu podršku Koštunici, odnosno na koji način Vam se Koštunica za tu uslugu odužio?

Dr Sulejman Ugljanin: Zahvaljujući 2,5 posto bošnjačkih glasova u Srbiji, 2000. godine Koštunica je na izborima pobjedio Miloševića. Saznao sam kasnije, a za to postoje i arhivski snimci, da je Milošević u svom oproštajnom govoru, kada je priznao izborne rezultate, rekao da su Bošnjaci svojim glasovima doprinjeli da ga DOS pobjedi. Milošević je u istom govoru rekao da žali Srbiju jer u životu ostavlja ljude kakvi su Zoran Đinđić i Sulejman Ugljanin.
Kako je Koštunica 2000. godine zahvaljujući našim glasovima došao na vlast, tako je i na svim sljedećim izborima za predsjednika Srbije Boris Tadić sa 90 hiljada bošnjačkih glasova odnio pobjedu. Dakle, mi smo aktivni učesnici demokratskih promjena i podrška ovoj državi na njenom evropskom putu. Mi smo 2004. godine dali podršku Koštunici uz uslov da se započnu pregovori o stabilizaciji i pridruživanju sa EU. Učešćem u toj Vladi otvorila su nam se vrata državnih institucija, dobili smo velike donacije, prije svega za infrastrukturu. Put od Novog Pazara do Kraljeva sada je kao aerodromska pista, takođe je izvršena rekonstrukcija puta od Novog Pazara do Sjenice i Tutina. Pored toga, 28 miliona eura je uloženo u telekomunikacije. Dobili smo državni univerzitet koji je najmlađi u Srbiji i jedini definisan po Bolonjskoj deklaraciji na kome, između ostalih, postoji i studijska grupa za bosanski jezik, a Novi Pazar je dobio status grada. Ova saradnja je dala izuzetno pozitivne rezultate na koje smo mi ponosni i u njma uživaju svi stanovnici Sandžaka.